De term komt oorspronkelijk uit swingers- en polyamorie-kringen: net als een eenhoorn werd zo iemand gezien als zeldzaam en moeilijk te vinden — vandaar de naam. In de praktijk gaat het meestal om een single die een koppel vervoegt, in plaats van dat alle drie de mensen als gelijkwaardige partners aan de relatie beginnen.
Dat onderscheidt een unicorn van een triad of throuple: daar bouwen drie mensen samen een relatie op, met gelijke inspraak voor iedereen. Bij een unicorn-dynamiek bestaat het koppel al, en sluit de derde persoon zich daarbij aan — vaak binnen afspraken die het koppel al had vastgelegd voordat die derde persoon er was.
Juist omdat een unicorn zich aansluit bij een bestaand koppel, ligt er een risico op de loer: dat die derde persoon wordt behandeld als aanvulling op de relatie van het koppel, in plaats van als gelijkwaardige partner met een eigen stem. Wetenschappelijke literatuur over aantrekkingskracht tot een “derde” binnen bestaande relaties beschrijft deze dynamiek en de spanning tussen betrokkenheid en objectivering — zie bijvoorbeeld dit overzicht in Sexuality & Culture. Polyamorie-onderzoeker Elisabeth Sheff bespreekt vanuit haar langlopende onderzoek naar polyamoreuze relaties waarom driehoeksrelaties het best werken wanneer alle betrokkenen evenveel inspraak hebben, in plaats van dat één kant vooraf de regels bepaalt — zie haar artikel over triads, throuples en threesomes.
Onze gedragscode vertaalt dit naar een concrete verwachting: iedereen binnen een ontmoeting heeft gelijke inspraak en gelijk recht om grenzen te stellen, ongeacht wie er als eerste lid werd.
